Met goed gereedschap kom je heel ver, anders wordt het voor de klusser nog lastig om klusjes goed te kunnen klaren. Maar als beginnende klusser heb je vaak nog geen idee welk gereedschap er precies nodig of noodzakelijk is en welke zeker niet mag ontbreken in de gereedschapskist. Zeker de mensen die voor het eerst op kamers gaan of hun eerste huis gekocht hebben, hebben geen benul wat hen te wachten staat op het gebied van klussen en waar te beginnen. Met dit artikel krijgt de beginnende doe-het-zelver een helder beeld welke gereedschappen allemaal benodigd zijn om de gereedschapskoffer mee te vullen. Ook wordt uitgelegd welk gereedschap waarvoor dient, zodat de beginnende klusser een goed idee heeft wat de mogelijkheden zijn en klusjes straks met het juiste gereedschap kan aanpakken.
Begin als startend klusser met goedkoop gereedschap
Als beginnend klusser is het sterk af te raden om meteen duur gereedschap aan te schaffen: dit is zonde van het geld wanneer blijkt dat je een hoop gereedschap toch minder of nauwelijks gebruikt!
Bij de meeste bouwmarkten en doe-het-zelf zaken zijn er vaak bakken en rommelhoeken met goedkoop gereedschap. Het meeste hiervan is niet eens zo slecht! Vaak zijn het zogenaamde witmerken die in eenvoudige blisterverpakkingen verpakt zijn. Tegenwoordig is eigenlijk al het gereedschap dat in de bouwmarkt of doe-het-zelf zaak te krijgen is van roestvrij staal of chroom vanadium. Met name het laatste is erg degelijk en gaat lang mee.
Door goedkoop gereedschap te kopen spaar je in het begin veel geld uit. Zo kan je voor weinig geld je gereedschapskist goed vullen en wanneer blijkt dat je bepaald gereedschap toch behoorlijk vaak gebruikt dan kan je deze nog altijd vervangen door duurdere exemplaren. Of het kan zijn dat het gereedschap sneller slijt of door veelvuldig gebruik kapot gaat: je weet dan dat je je gereedschap vaak gebruikt en het dus waard is om duurder of bekender gereedschap te kopen wanneer je het oude gereedschap vervangt.
Wat hoort er allemaal in de gereedschapskist?
Als beginnend klusser ben je natuurlijk benieuwd wat er in de gereedschapskist minimaal thuis hoort. De lijst hieronder kan je zien als een basislijst voor het must-have gereedschap dat je regelmatig nodig hebt voor het klussen. Afhankelijk van de klussen die je moet doen kan het natuurlijk zijn dat je ander gereedschap nodig hebt, maar hieronder volgt een lijst met zaken die zeker niet mogen ontbreken in je gereedschapskist. Verderop in dit artikel wordt ieder gereedschap uitgelegd zodat de beginnend klusser weet wat hij/zij ermee kan doen.
Minimaal benodigd in de gereedschapskist:
- beitel
- boor (eventueel handboor)
- bouten en moeren (assortimentsdoos)
- combinatietang
- dopsleutels met ratel
- duimstok
- hamer (bij voorkeur een klauwhamer)
- kit of lijm
- klushandschoenen
- plamuurmes
- potlood
- ringsleutels
- rolmaat
- schroeven en pluggen (assortimentsdoos)
- schroevendraaiers (zowel platte schroevendraaiers als kruiskop schroevendraaiers)
- spijkers (assortimentsdoos)
- stanleymes
- steeksleutels
- waterpas
- waterpomptang
- zaag (eenvoudige zaag en een ijzerzaag)
- een stevige gereedschapskoffer of gereedschapskist
Welk gereedschap dient waarvoor en hoe gebruik je het?
Als beginnend klusser wil je natuurlijk graag weten wat je precies kan doen met elk stuk gereedschap in je gereedschapskist. Alle bovengenoemde gereedschappen zullen hieronder uitgebreid beschreven worden, zodat je als klusser het juiste gereedschap voor de juiste klus gebruikt en ook hoe je het gereedschap moet gebruiken. Ook staat er bij alle gereedschappen een afbeelding zodat je weet hoe het gereedschap eruit ziet. Zo wordt het klussen een stuk makkelijker!
Beitel
Een beitel is perfect om een gat in hout uit te steken, hout weg te slaan of ergens een stukje van af te halen (zoals bijvoorbeeld van steen of een betonnen muur). Er zijn bij de bouwmarkt zowel houtbeitels als metaalbeitels verkrijgbaar. Een houtbeitel is in principe voldoende om mee te beginnen.
Boormachine
Een boormachine gebruik je om gaten mee te boren in muur, hout of metaal. Een eenvoudige accuboormachine is goed genoeg om mee te starten, maar let er wel op dat in de toekomst bijvoorbeeld de accu of oplader nog te verkrijgen is bij de bouwmarkt of doe-het-zelf zaak. Koop ook meteen een set met boorbitjes: boorbitjes gebruik je om de gaten mee te boren. Pak een setje waar meteen alle bitjes voor de diverse materialen waarin je kan boren aanwezig zijn: voor metaal heb je een metaalboor nodig. Deze is te herkennen aan de stompe punt. Voor in hout te boren moet je een houtboor hebben en deze heeft een scherpe punt. Voor het boren in beton heb je een betonboor nodig en deze heeft een puntje bovenop de stompe bovenkant (een soort hoedje). Het boren in beton is echter vrij lastig: het kan zijn dat het beton zo hard is dat een klopboor of zelfs diamantboor nodig is! Voor het maken van grote gaten heb je een een speedboor nodig, maar die hoef je natuurlijk in het begin nog niet aan te schaffen.
Eventueel kan je ook nog een handboorset kopen, want een handboor is erg handig om een klein gaatje in hout te kunnen maken of in dunner materiaal te boren waar je met een boormachine niet goed bij kan. Een houtboorset is erg goedkoop in aanschaf en erg gemakkelijk in gebruik.
Bouten en moeren
Een bout ziet eruit als een schroef maar heeft een stompe punt en de schroefdraad blijft gelijk (in tegenstelling tot een schroef, waarbij de schroefdraad richting het einde steeds dunner wordt en in een punt loopt). Een moer schroef je aan de bout om twee of meer delen aan elkaar te maken. Een bout en moer draai je vast met een steeksleutel, ringsleutel of doppenset. Het is sterk aan te raden om gewoon een assortimentsdoos bouten en moeren te kopen bij de doe-het-zelf zaak of bouwmarkt omdat hierin allerlei maten en lengtes bouten en moeren zitten. Zo heb je altijd de juiste bouten en moeren bij de hand voor de meeste klussen.
Combinatietang
Een combinatietang is een combinatie van meerdere tangen in 1 tang: een griptang en een snijtang. Het gedeelte bovenaan de tang is geribbeld en plat, hiermee kan je kleinere voorwerpen stevig mee vasthouden. Daarna komt een gedeelte dat geribbeld en ovaal gebogen is. Dit is bedoeld voor ronde voorwerpen zoals buizen. Daarna komt er een snijgedeelte waarmee je draden en kabels kan doorknippen. Sommige combinatietangen hebben ook na het scharnier van de tang nog een gedeelte waarmee draden en kabels geknipt kunnen worden.
Dopsleutelset
Een dopsleutelset is erg handig om bouten en moeren mee vast of los te draaien, zeker wanneer deze op een moeilijk bereikbare plek zitten: met een dopsleutelset inclusief verlengstuk voor de ratel kan je sneller en makkelijker bouten en moeren los en vastdraaien vergeleken met een steeksleutel of ringsleutel. De ratel zorgt ervoor dat je zonder de dop van de bout of moer te halen de sleutel kan terugdraaien en verder kan draaien: dit kost minder inspanning en het werkt een stuk sneller. Door een complete dopsleutelset te kopen bij de bouwmarkt of doe-het-zelf zaak heb je meteen een assortiment van diverse maten dopsleutels, een verlengstuk en een ratel. Sommige setjes bevatten zowel een grote als een kleine ratel.
Duimstok
Een duimstok is ideaal om iets op kunnen meten of af te kunnen tekenen. Een duimstok is in de meeste gevallen 1 meter lang en kan je in elkaar vouwen (sommige mensen noemen een duimstok gewoon een opvouwbare meetlat). Duimstokken zijn meestal van hout of kunststof gemaakt.
Hamer
Een hamer mag natuurlijk niet ontbreken in de gereedschapskist. Met een hamer kan je eenvoudig spijkers in muren of hout slaan. Koop bij voorkeur een klauwhamer want met het klauwgedeelte kan je krom geslagen spijkers gemakkelijk uit de muur of het hout verwijderen door de kop van de spijker in de V-groef van de klauw te schuiven en de spijker dan eruit te trekken. Een ijzeren klauwhamer zal in de meeste gevallen voldoen, maar mocht je bijvoorbeeld een hamer nodig hebben voor metaal of wil je houten onderdelen in elkaar zetten dan kan het zijn dat je ook andere hamers nodig hebt: voor metaal kan je het beste een kunststof hamer gebruiken en bij het in elkaar zetten van hout wil je het hout natuurlijk niet beschadigen. In dat geval heb je een houten hamer of zachte rubber hamer nodig. Voor handige tips voor het timmeren zie het artikel De beste tips om spijkers te slaan.
Kit of lijm
In de gereedschapskist mag kit of lijm natuurlijk niet ontbreken: met kit verlijm je dingen en je kan kit ook gebruiken om scheuren en kieren mee te dichten. Er zijn veel verschillende soorten kit en lijm verkrijgbaar: plastische kit, plasto-elastische kit, siliconenkit, polyurethaan kit en nog vele andere soorten kitten en lijmsoorten. Kies voor de juiste klus de juiste lijm of kit. In de bouwmarkt kan je tegenwoordig op een touchscreen de juiste kit of lijm voor de klus die je moet doen uitzoeken, en anders kan je je nog laten adviseren door een medewerker van de bouwmarkt of doe-het-zelf zaak. Een kit die altijd wel bruikbaar is, is een universele lijm zoals Bison Kit. Deze standaard lijm kan je voor veel zaken gebruiken en voldoet in de meeste gevallen om iets snel te kunnen lijmen.
Klushandschoenen of werkhandschoenen
Een goede set stevige handschoenen voor het klussen zijn ideaal om wonden aan handen te voorkomen en de handen schoon te houden. Deze klushandschoenen, ook wel bekend als werkhandschoenen, zijn wat verstevigd bij de vingers en handpalm en beschermen je handen tegen splinters, scherpe randen en vuil. Voor het klussen kan je het beste de strakkere plastic werkhandschoenen pakken en niet de katoenen tuinhandschoenen (deze zitten te los en kunnen daardoor in de weg gaan zitten). Eenmaal gewend aan werkhandschoenen wil je niet meer zonder!
Plamuurmes
Een plamuurmes is ideaal om oneffenheden mee weg te werken of zelfs weg te steken. Ook kan je een plamuurmes perfect gebruiken om behang van de muur te verwijderen. Plamuurmessen zijn licht verend en bestaan in de meeste gevallen uit een houten of kunststof handvat met bladstalen blad die breder uitloopt. Ook zijn er platte plamuurmessen te koop waar het handvat direct op het blad zit, maar deze zijn iets onhandiger in gebruik.
Ringsleutels
Naar een dopsleutelset en steeksleutels zijn ringsleutels onmisbaar in de gereedschapskist. De ringsleutel omsluit een bout of moer namelijk volledig en hierdoor kan je een bout of moer echt goed vastdraaien. Wellicht is het raadzaam om combinatiesleutels te kopen: deze hebben aan de ene kant een ringsleutel en aan de andere kant een steeksleutel. Dan heb je altijd de goede sleutel bij de hand. Op de afbeelding hieronder zie je een combinatiesleutel: links is een steeksleutel en rechts is de ringsleutel.
Rolmaat
Een rolmaat is een prima aanvulling voor de duimstok, zeker bij het opmeten van langere afstanden (een duimstok gaat vaak maar tot 1 meter). De rolmaat is in de meeste gevallen van metaal gemaakt dat licht gebold is, zodat de band van de rolmaat niet zomaar knikt bij het verticaal meten (al gebeurt dat in de praktijk natuurlijk wel vaak wanneer de band flink uitgetrokken is). De band trek je uit de behuizing (vaak van kunststof of metaal) door de metalen lip, en vaak kan je het automatisch oprollen van de rolmaat vergrendelen door een schuifknop voorop of achterop de behuizing van de rolmaat.
Schroeven en pluggen
Schroeven gebruik je om twee of meer onderdelen te verbinden, of om in de muur ophangpunten te maken. Een schroef heeft een verlopende schroefdraad die naar een punt loopt en op de kop zit een inkeping die verschillende vormen kan hebben (voor een platte schroevendraaier, kruiskop of torx). Voor diverse materialen zijn aparte schroeven gemaakt, zoals voor gips, spaanplaat, metaal en hout. Een plug is een omhulsel voor een schroef die je inbrengt in het geboorde gat waarin de schroef geplaatst wordt. De plug zorgt ervoor dat een schroef in de muur blijft zitten. Om alvast een goede en bruikbare voorraad schroeven en pluggen te hebben is het raadzaam om een assortimentsdoos schroeven en pluggen te kopen bij de bouwmarkt of doe-het-zelf zaak. Dan beschik je meteen over diverse lengtes en diktes met bijhorende pluggen voor in de muur.
Schroevendraaiers
De schroevendraaier is het meest gebruikte gereedschap in een huishouden. Koop een schroevendraaierset omdat hierin de meest voorkomende maten en verschillende soorten schroevendraaiers in zitten: een platte schroevendraaier met spanningzoeker (dit is ook meteen een geïsoleerde schroevendraaier welke noodzakelijk is bij het schroeven aan elektriciteit), een middelmaat en een grote platte schroevendraaier, en een kleine kruiskop en grote kruiskopschroevendraaier. Bij het vastschroeven van schroeven dien je de juiste maat en soort schroevendraaier te gebruiken, anders beschadig je de schroefkop. Een goed alternatief is een schroefbit set, maar hiermee ben je wel minder flexibel (bijvoorbeeld bij kleinere of moeilijk bereikbare plaatsen).
Spijkers
Spijkers zijn ideaal om bijvoorbeeld houten planken aan elkaar te verbinden of ophang-bevestigingspunten voor fotolijstjes of schilderijen aan de muur te maken. Het is raadzaam om een assortimentsdoos spijkers te kopen omdat je dan allerlei maten (diktes en lengtes) spijkers voorradig hebt. Een assortimentsdoos spijkers kan je gewoon bij bouwmarkt of doe-het-zelf zaak kopen.
Stanleymes
Een stanleymes is ideaal als universeel mes in de gereedschapskist. Het mesje is erg scherp, en wanneer deze breekt of bot wordt kan je die gewoon vervangen (de mesjes zijn los verkrijgbaar in de bouwmarkt). De houder van het mes is van metaal of kunststof en het mesje schuif je uit de houder en kan je weer inschuiven na gebruik. Hierdoor is een stanleymes erg veilig in gebruik.
Steeksleutels
Ook steeksleutels gebruik je om bouten en moeren mee vast of los te draaien. Het belangrijke verschil met een dopsleutel of ringsleutel is dat een steeksleutel heel goed te gebruiken is in plaatsen waarbij een bout of moer zeer lastig te bereiken is en er weinig ruimte is om een ringsleutel of dopsleutel over de moer of bout heen is te plaatsen. Een steeksleutel is aan 1 kant open en kan daarom op de bout of moer gestoken worden. In plaats van een steeksleutelset kan je ook overwegen om een set combinatiesleutels te kopen: deze zijn aan de ene zijde een steeksleutel en aan de andere zijde een ringsleutel. Hiermee bespaar je een hoop geld en wat ruimte in je gereedschapskist.
Waterpas
Met een waterpas kan je controleren of iets exact horizontaal of verticaal is (zoals bij het plaatsen van een wasmachine of het ophangen van een plank). In de waterpas zit een kunststof buisje met daarin gekleurde vloeistof en een luchtbel. Als de luchtbel in het midden van dit buisje is (aangegeven met twee indicatiestrepen) is iets waterpas.
Waterpomptang
Een waterpomptang is ideaal om iets wat goed vast zit mee los te draaien, of weer goed vast te zetten. Een waterpomptang is een getande tang die verstelbaar is: het ene been van de tang heeft een sleuf en het andere been heeft een schroef die door deze sleuf valt en hierdoor kan je het bereik van de waterpomptang aanpassen aan de diameter die je nodig hebt. Let op: doordat de waterpomptang een getand vlak heeft kunnen voorwerpen beschadigd worden! Om dit te voorkomen dien je wat tape of een doek tussen de tang en het voorwerp plaatsen.
Zaag
Een zaag gebruik je om een voorwerp in twee delen te splitsen. Een zaag heeft een metalen blad welke scherp gekarteld is en deze steekt in een kunststof of houten handvat. Er zijn zagen die geschikt zijn voor hout of voor metaal. Ook zijn er electrische zagen zoals een decoupeerzaag, cirkelzaag of kettingzaag. Ook is er een zaag die bedoeld is om in lastige plekken te kunnen zagen, zoals de schrobzaag. Maar als beginnend klusser heb je voldoende aan een ijzerzaag en een eenvoudige houtzaag al voldoende.
Gereedschapskist
En dan als laatste de gereedschapskist zelf. Hier kan je eigenlijk nooit een verkeerde aankoop mee doen: houdt rekening met de hoeveelheid gereedschap die je hebt of erin moet en bedenk wat je in de kleinere vakjes wil stoppen. Ook moet de kist goed en makkelijk te sluiten zijn en natuurlijk stevig zijn. Mocht je veel gereedschap hebben, dan is het overwegen waard om een gereedschapskist te pakken die dubbel zo groot is en wieltjes heeft: veel gereedschap is namelijk een stuk zwaarder en daarom is een rijdbare kist gemakkelijker. Let er wel op dat het uittrekbare handvat het gewicht van het gereedschap kan dragen, anders breekt dit handvat snel af. In plaats van een verrijdbare gereedschapskist kan je ook voor een gereedschapskoffer kiezen. Een gereedschapskoffer is erg handzaam en zeer stevig. Nadeel is dat niet al het gereedschap hier in past en je dus meerdere koffers nodig hebt.
Succes met het klussen!