Tuinhout is een mooie en natuurlijk ogende aanvulling voor uw tuin of balkon. Het geeft een mooie en natuurlijke uitstraling en is ook erg praktisch en duurzaam in gebruik. Er zijn verschillende soorten hout die geschikt zijn om buiten te gebruiken, ieder met zijn eigen voordelen en nadelen. Elke houtsoort heeft zijn eigen specifieke eigenschappen en kenmerken waardoor de toepassingsmogelijkheden kunnen variëren (van speelhout tot terrassen of tuinhuisjes). In dit artikel leert u het juiste tuinhout te kiezen!
Uitleg duurzaamheidsklasse tuinhout
Zoals eerder gezegd heeft iedere houtsoort zijn eigen kenmerken en daardoor kan de geschiktheid voor gebruik van het hout verschillen. Het belangrijkste voor de toepassingsmogelijkheden van het hout is de duurzaamheid. Alle bouwmarkten en andere houtleveranciers in Nederland hebben onderling afgesproken dat elke houtsoort een eigen duurzaamheidsklasse krijgt toegekend. Er zijn 5 duurzaamheidsklassen. Hieronder vindt u deze 5 klassen voor tuinhout en wat deze klasse inhoudt:
- Duurzaamheidsklasse I: deze houtsoort gaat langer dan 25 jaar mee in de open lucht (bijvoorbeeld hardhout of HKC)
- Duurzaamheidsklasse II: dit hout kan 15 tot 25 jaar in de open lucht meegaan (zoals geïmpregneerd zacht hout)
- Duurzaamheidsklasse III: tuinhout dat 10 tot 15 jaar in de open lucht meegaan (bijvoorbeeld gewaxt hout)
- Duurzaamheidsklasse IV: dit hout gaat 5 tot 10 jaar mee in de open lucht (bijvoorbeeld lariks)
- Duurzaamheidsklasse V: deze houtsoort gaat maximaal 5 jaar mee in de open lucht (meestal onbehandeld hout)
Bij deze duurzaamheidsklassen voor het tuinhout moet wel rekening worden gehouden dat de leeftijden gebaseerd zijn op geen grondcontact. Bij grondcontact en watercontact zal het hout (in sommige gevallen aanzienlijk) minder lang meegaan.
FSC en PEFC keurmerk voor hout
Tuinhout dat in Nederland en België verkocht wordt is in de meeste gevallen op mensvriendelijke en milieuvriendelijke wijze geproduceerd. Hout dat op vriendelijke wijze geproduceerd is kan herkend worden aan een FSC en/of PEFC logo. FSC is de afkorting van Forest Stewardship Council, wat in feite een toezichthouder van goed bosbeheer betekent. Onder andere boseigenaren, natuur-organisaties, milieu-organisaties en houthandelaren zijn aangesloten bij de FSC organisatie.
PEFC is ook een keurmerk en staat voor Programme for the Endorsement of Forest. PEFC is een internationale organisatie die ernaar streeft dat bosbeheer en houtkap op een zo duurzaam mogelijke wijze uitgevoerd wordt. Hout voorzien van een PEFC keurmerk is dus hout dat op duurzame wijze gekapt is en dat er niet meer hout wordt gekapt dan het bos kan missen. Met een FSC of PEFC keurmerk heeft u de garantie dat het hout op uiterst duurzame en verantwoordelijke wijze gekapt is.
De keurmerken van FSC en PEFC zijn terug te vinden op de verpakkingen van tuinhout, bouwhout, laminaatvloeren, maar ook bijvoorbeeld kopieerpapier, printpapier en zelfs boeken. Wilt u het milieu helpen, kies dan ten alle tijden voor hout en papier dat voorzien is van deze keurmerken.
Hout voor buitengebruik
Voor hout dat u buiten wil gaan gebruiken, voor bijvoorbeeld de schutting, poort, tuinhuisje of speeltoestel, zijn er diverse mogelijkheden. In onderstaand overzicht vindt u de diverse houtsoorten voor buitengebruik, wat de afkomst van het tuinhout is, welke toepassingsmogelijkheden er zijn en onder welke duurzaamheidsklasse deze houtsoorten vallen. Ook wordt vermeld of een houtsoort onder het FSC en/of PEFC keurmerk valt.
Onbehandeld zachthout voor buiten
Onbehandeld zachthout is zeer goedkoop in aanschaf en dient nog behandeld te worden om buiten langer mee te lagen gaan. Een regelmatige behandeling met bijvoorbeeld een vochtregulerende buitenbeits verlengt de levensduur van het hout en voorkomt ook vergrijzing van het hout. U kunt kiezen voor een transparante of een dekkende beits, en om een langere levensduur te garanderen is regelmatig opnieuw beitsen vereist. Vocht is namelijk de grootste vijand van deze houtsoort.
Het meeste onbehandelde zachthout dat in de bouwmarkten verkocht wordt is afkomstig uit Noord- en Midden-Europa en het betreft in de meeste gevallen vurenhout. Het vurenhout is deels voorzien van een FSC of PEFC keurmerk en het zachthout valt in duurzaamheidsklasse 4 tot 5. Onbehandeld zachthout is uitermate geschikt om te gebruiken voor bijvoorbeeld blokhutten en tuinhuisjes.
Geïmpregneerd hout
Geïmpregneerd zachthout voor in de tuin is vaak grenenhout of vurenhout dat met een impregneermiddel beschermd is tegen schimmels en insecten. Het grenen of vurenhout is in de meeste gevallen afkomstig uit Midden-Europa en is gedeeltelijk voorzien van een FSC of PEFC keurmerk. Ook helpt het iets tegen vocht. Geïmpregneerd tuinhout vergrijst in de loop der jaren. Wanneer u het vergrijzen van hout wil voorkomen dient het geïmpregneerd tuinhout gebeitst te worden met een transparante beits. Het tuinhout is dan ook beter beschermd tegen vocht. Houdt er rekening mee dat wanneer in het hout gezaagd of geboord wordt er op die plekken opnieuw een impregneermiddel aangebracht dient te worden om de bescherming te blijven behouden.
Geïmpregneerd tuinhout valt in duurzaamheidsklasse 2 tot 3 en wordt vooral gebruikt voor tuinschermen, paaltjes en schuttingen.
Gewaxt hout voor buitengebruik
Een andere geïmpregneerde houtsoort voor in de tuin is gewaxt tuinhout. Gewaxt hout is duurder dan geïmpregneerd hout. De extra waxlaag zorgt ervoor dat het hout zijn kleur behoudt en dus niet zal vergrijzen. Gewaxt tuinhout is in vrijwel alle gevallen vurenhout dat afkomstig is uit Midden-Europa. Het is in Nederland bij vrijwel alle bouwmarkten voorzien van een PEFC-keurmerk en valt in duurzaamheidsklasse 3. Gewaxt tuinhout is bijzonder geschikt voor speeltoestellen, terrassen, carpoorten, afdaken, pergola’s en schuttingen.
Net zoals bij geïmpregneerd hout moet gewaxt hout opnieuw behandeld worden op de plaatsen waar geboord of gezaagd is met een houtolie, wax of impregneerbeits.
Lariks voor in de tuin
Larikshout dat in Nederland bij bouwmarkten en de houthandel verkocht wordt is afkomstig uit Nederland en is een uiterst duurzame naaldhoutsoort. Lariks is qua duurzaamheid te vergelijken met Noord-Europees grenen (afkomstig uit bijvoorbeeld Zweden of Noorwegen) en Meranti. Lariks kan prima tegen vocht in ons natte klimaat. Daarom kan lariks prima onbehandeld buiten gebruikt worden, al is het zeer aan te raden om delen die in de grond verdwijnen wel te behandelen omdat deze langdurig aan vocht blootgesteld zijn. Het beschermen van deze delen van het lariks kan met bruinoleum (verkrijgbaar bij de bouwmarkt en doe-het-zelf-zaak). Lariks verkleurt in de loop der jaren: het zal in de tijd een stuk vergrijzen. Dit heeft geen invloed op de levensduur. Wilt u de kleur van lariks behouden, gebruik dan een transparante beits (welke de levensduur van het hout ook verlengt) of gebruik een dekkende buitenbeits.
Lariks is altijd voorzien van een FSC-keurmerk en valt in duurzaamheidsklasse 3 tot 4. Lariks is uitstekend geschikt voor het terras, de schutting, een carpoort of afdak. Qua prijsniveau ligt de prijs van larikshout in de buurt van gewaxt tuinhout.
Hardhout voor buiten
Hardhout is afkomstig uit Zuid-Amerika of Zuidoost-Azië en is de stevigste houtsoort voor buitengebruik. Hardhout hoeft ook niet behandeld te worden is daarom onderhoudsarm (zo goed als onderhoudsvrij). De duurzaamheidsklasse van hardhout is daarom categorie 1 tot 2. Hardhout is wel duurder dan voorgaande houtsoorten en valt in de hogere prijscategorie. Ook hardhout vergrijst in de loop der jaren, maar u kunt dit tegengaan door een transparante buitenbeits te gebruiken. Ook kunt u hardhout in elke gewenste kleur schilderen met een dekkende buitenbeits.
Hardhout heeft maar deels een FSC-keurmerk omdat niet alle landen in Zuid-Amerika of Azië op duurzame wijze aan houtkap doen. Kies daarom bij voorkeur voor hardhout dat wel een FSC-keurmerk heeft. Hardhout is bijzonder geschikt voor terrassen, schuttingen, palen, tuinafzettingen, carpoorten, de pergola en nog veel meer toepassingsmogelijkheden.
Hout Kunststof Composiet (HKC)
Hout Kunststof Composiet (afgekort: HKC) is een mix van houtvezels en kunststof. In HKC is het beste van beide werelden gecombineerd: hout dat lang meegaat en kunststof composiet dat uiterst sterk en vochtbestendig is. De Engelse naam van HKC is Wood Plastic Composites (afgekort is dat WPC). In Europa gebruikt men HKC nog niet heel lang, terwijl in Amerika dit materiaal al meer dan 10 jaar met groot succes gebruikt wordt. Hout Kunststof Composiet hoeft niet behandeld te worden en is uiterst kleurvast. Ondanks het kunststof-deel heeft deze houtsoort de natuurlijke structuur en uitstraling van echt hout. De meeste bouwmarkten verkopen momenteel nog maar 2 kleuren HKC: bruin en donkergrijs (antraciet). Dit zullen in de toekomst meerdere kleuren worden. De bruine kleur van HKC lijkt veel op de kleur van hardhout, met als voordeel dat de kleur hetzelfde zal blijven (in tegenstelling tot hardhout, dat in de loop der jaren zal vergrijzen).
HKC heeft geen FSC-keurmerk en kan overal afkomstig van zijn. Ondanks het ontbreken van een keurmerk is HKC wel milieuvriendelijk: het is volledig te recyclen en het gebruikte hout wordt (voor de in Nederland verkochte HKC) duurzaam gewonnen. Bovendien is HKC erg duurzaam: de duurzaamheidsklasse is 1 tot 2. Hout Kunststof Composiet valt in het hogere prijssegment. HKC wordt vooral gebruikt voor het terras en de schutting.
Kiezen van het juiste tuinhout
Om de juiste houtsoort te kiezen voor buitengebruik dient u dus rekening te houden met de duurzaamheidsklasse, hoe vaak het hout behandeld moet worden en hoeveel jaar u met het toegepaste hout wil gaan doen. Elke houtsoort heeft zo zijn voordelen als nadelen, maar bedenk dat veiligheid boven alles gaat en kies daarom het liefst voor behandeld hout dat lang mee kan gaan en vergeet niet regelmatig het hout te behandelen om schade door vocht of schimmels te voorkomen.