Een lage bloeddruk komt doorgaans minder voor dan een hoge bloeddruk. Ook geeft een lage bloeddruk over het algemeen ook minder klachten. Toch zijn de symptomen zoals duizeligheid, het gevoel flauw te vallen, niet kunnen concentreren en een vermoeid of slap gevoel als gevolg van een lage bloeddruk enorm lastig. In dit artikel wordt er advies gegeven waar je op moet letten bij een lage bloeddruk en wat je ertegen kan doen om de bloeddruk wat normaler te krijgen.
Men spreekt van een lage bloeddruk als de bloeddruk een lagere bovendruk heeft dan 120 mmHg (millimeter kwikdruk) en een lagere onderdruk heeft dan 60 mmHg. Een lage bloeddruk ligt onder de 90 mmHg bovendruk en dat geeft behoorlijk wat klachten. Het gevaar van een lage bloeddruk is niet heel groot, tenzij deze echt heel erg laag wordt: dan krijgen organen zoals hersenen, ogen, hart en nieren minder zuurstof waardoor ze beschadigd kunnen raken.
In Duitsland grijpt men al bij een bovendruk onder de 110 mmHg door bloeddrukverhogende medicijnen voor te schrijven, maar in de rest van Europa doet men dat niet omdat een lage bloeddruk over het algemeen niet schadelijk is. Sterker nog: volgens sommige huisartsen zouden mensen met een lagere bloeddruk langer leven en recent onderzoek toont aan dat de huid van mensen met een lagere bloeddruk over het algemeen er jonger en wat beter uit ziet. Een te lage bloeddruk blijft echter wel vervelend en is iets om in de gaten te houden.
Een lage bloeddruk wordt hypotensie genoemd. Naast de reguliere hypotensie is er ook orthostatische hypotensie en postprandiale hypotensie. Orthostatische hypotensie is een lage bloeddruk bij snel opstaan (waarbij je sterretjes ziet), postprandiale hypotensie komt met name bij ouderen voor en is een lage bloeddruk die ontstaat na een maaltijd.
Wanneer een huisarts een te lage bloeddruk vermoedt kan het zijn dat de dokter een 24-uurs bloeddrukmeting bij je wil afnemen. Je krijgt dan ’s ochtends een bloeddrukmeter met band gemonteerd dat gekoppeld is aan een kastje (die is verbonden met een slang aan de band die om je arm gaat). De bloeddrukmeter zelf gaat dan in een tasje waaraan een band zit die je om je nek kan hangen. Slapen gaat met een 24-uurs bloeddrukmeter niet bij iedereen goed omdat de bloeddrukmeter dan elk uur (sommige type bloeddrukmeters om de 2 uur) de bloeddruk gaan opmeten. Hiervan worden veel mensen ’s nachts wakker. De dag erop lever je de bloeddrukmeter in bij de doktersassistente of ziekenhuis en is de 24-uursmeting beëindigd. De dokter zal een print maken van de bloeddrukmetingen en dit naast de door jou bijgehouden logboek (waarin je opschrijft wat je gedaan hebt, zoals bijvoorbeeld wandelen, tv kijken, eten, slapen of tuinieren) gaan houden. ’s Nachts is je bloeddruk lager, maar de bovendruk is dan bij een normale bloeddruk 100 mmHg of hoger. Bij een lage bloeddruk ligt deze waarde onder de 100 mmHg.
Klachten en symptomen van een lage bloeddruk
Wanneer je een lage bloeddruk hebt is dat doorgaans te merken aan de volgende zaken:
- meest voorkomend: een licht gevoel in je hoofd, zoals duizeligheid of het gevoel hebben dat je elk moment kan flauwvallen
- vaak voorkomend: het zien van sterretjes of wazig zicht bij snel opstaan
- vaak voorkomend: slap gevoel en vermoeidheid
- vaak voorkomend: concentratiestoornissen
- minder vaak voorkomend: flauwvallen zonder enige reden
- minder vaak voorkomend: een misselijk gevoel
- minder vaak voorkomend en alleen bij een erg lage bloeddruk: shock (let op: een shock is levensbedreigend!)
Oorzaken van een lage bloeddruk
Een lage bloeddruk kan het gevolg zijn van de volgende oorzaken:
- te weinig zout in eten
- onregelmatig eten, zoals ontbijt overslaan of te laat eten (waardoor de bloedsuikerspiegel te laag is)
- diarree
- een maag-darminfectie
- uitdroging
- zwangerschap
- bloedverlies zoals menstruatie, maagzweer of bloeding in de darmen
- hartritmestoornissen
- bepaalde medicijnen zoals plaspillen
- saunabezoek, warm weer, een hete douche of heet bad (door warmte zetten bloedvaten uit, wat tot een lagere bloeddruk kan leiden).
Tips en voeding om een lage bloeddruk wat te verhogen
Wanneer je een lage bloeddruk hebt en je regelmatig last hebt van bijvoorbeeld duizeligheid of een slap gevoel willen de volgende tips en (natuurlijke) middelen goed helpen om de bloeddruk wat te verhogen.
- Zwarte thee staat bekend om zijn bloeddrukverhogende eigenschappen. Laat de thee 3 tot 5 minuten trekken zodat de stof theofylline goed vrij kan komen. Theofylline verhoogt de bloeddruk.
- Groene thee dat maar even getrokken heeft (maximaal 1 minuut) is ook bloeddrukverhogend. Groene thee die 5 minuten of langer getrokken heeft werkt echter bloeddrukverlagend.
- Rozemarijnwijn is een ouderwets middeltje om je bloeddruk snel te verhogen bij de maaltijd. Om rozemarijnwijn te maken giet je 750 milliliter witte wijn op 20 gram rozemarijnblaadjes en laat je dit 5 dagen trekken. Na deze 5 dagen filter of zeef je de rozemarijnblaadjes eruit en giet je de rozemarijnwijn over in een afsluitbare fles. Wanneer je bij de maaltijd ’s middags en ’s avonds een borrelglaasje rozemarijnwijn drinkt zal je merken dat je bloeddruk hoger zal worden en de klachten van een lage bloeddruk verminderen. Hou er wel rekening mee dat je verder geen alcohol drinkt omdat teveel alcohol weer nadelige effecten zal hebben.
- Wanneer je je slap of duizelig voelt is het aan te raden om een beker bouillon of soep te drinken.
- Zorg voor een regelmatig eetpatroon: ’s ochtends ontbijten, ’s middags lunchen en ’s avonds warm eten met minstens 200 gram groenten. Neem als tussendoortjes gewoon fruit om bijvoorbeeld 10.30 en 15.30 zodat je bloedsuikerspiegel gedurende de dag stabiel blijft. Ontbijt overslaan is zeer af te raden bij een lage bloeddruk. Bij een goed en gezond eetpatroon zal je merken dat je lage bloeddruk wat hoger zal worden en je bloedsuikerspiegel een stuk stabieler zal zijn waardoor duizeligheid, een licht gevoel in je hoofd, vermoeidheid en een slap gevoel zal afnemen.
- Drop werkt ook goed om de bloeddruk te verhogen dankzij de stof glycerine in drop. Glycerine werkt erg effectief en snel, maar hou er rekening mee dat suiker in drop weer niet goed is. Ook is drop niet goed voor de nieren, dus beperk de inname van drop tot maximaal 3 a 4 dropjes per dag. Zoute drop werkt ook goed omdat zout de bloeddruk ook wat zal verhogen, maar natuurlijke of biologische drop met natuurlijke suikers of honing is eerder aan te raden omdat deze drop wat beter voor je lichaam is. Biologische of natuurlijke drop is te krijgen bij drogist of natuurwinkel zoals De Tuinen.
- Het gebruik van koffie of alcohol (met name mousserende wijn) is af te raden omdat deze maar enige tijd de bloeddruk verhogen. Bovendien hebben zowel cafeïne als alcohol meer nadelen dan voordelen voor je gezondheid.
- Met name langere mensen (langer dan 1m80) kunnen last hebben van een lage bloeddruk omdat de bloedsomloop een grotere afstand moet afleggen in het lichaam. Om de bloedsomloop wat te helpen bij een lage bloeddruk is het raadzaam om het hoofdeinde van je bed wat te verhogen. Het grote voordeel hiervan is dat je bij het opstaan minder last van sterretjes of licht gevoel in je hoofd zal hebben.
- Een warm bad (niet te heet) met daarin 1 liter vruchtenazijn en een eetlepel distelolie toegevoegd is goed voor de bloedsomloop en zal de bloeddruk ietsjes verhogen.
- Ook een wisseldouche met harde straal in de ochtend bevordert de bloedsomloop en bloeddruk: begin eerst met warm water en na 2 minuten zet je de waterkraan een stuk kouder (niet te koud omdat je hart hiervan kan schrikken) gedurende 15 seconden. Na 15 seconden zet je de douchekraan weer op de oorspronkelijke temperatuur. Herhaal deze procedure drie keer en eindig de douche met koud water.
- Beweging of sporten in de buitenlucht helpt goed bij een lage bloeddruk. Door buiten te bewegen of te sporten krijg je meer zuurstof binnen dan binnen sporten en je bloeddruk zal stijgen wanneer je dagelijks een half uur buiten beweegt. Ook dagelijks een half uur tuinieren of buiten bezig zijn werkt erg goed om de lage bloeddruk te laten stijgen tot een normale gezonde bloeddruk.
- Een borstelmassage helpt erg goed voor de doorbloeding en problemen met de bloeddruk. Neem een borstel van natuurhaar en begin onderaan de rechterwreef en maak draaiende bewegingen over het rechterbeen naar boven en werk van buiten naar binnen. Doe dit ook bij je linkerwreef en linkerbeen, om vervolgens je zitvlak, bovenlichaam en je armen te doen. Als laatste masseer je je rug met de borstel en je zal merken dat je niet alleen meer ontspannen zal zijn maar dat je welzijn door een iets toegenomen bloeddruk ook wat beter zal zijn.
Bij aanhoudende klachten zoals duizeligheid of een slap gevoel is het raadzaam om de huisarts te raadplegen.
Voor tips en adviezen bij een hoge bloeddruk zie het artikel Tips om een hoge bloeddruk te verlagen.