Een houten vloer is een enorme aanwinst voor uw woning. Een houten vloer of parketvloer is duurder dan laminaat, maar aanzienlijk stiller, dempt het geluid beter, heeft een warmere en authentiekere uitstraling en gaat bovendien langer mee. Veel mensen laten een massief houten vloer leggen, maar als u handig genoeg bent kunt u vloerdelen zelf leggen. In dit artikel leest u hiervoor de beste tips en trucks, en ook of u het beste voor eiken, jatoba, vuren, grenen of een andere houten vloer kunt kiezen.
De keuze van de juiste houten vloerdelen
Om te beginnen moet u kiezen welke soort vloer u wil. Een mooie houten vloer geeft een woning een eigen karakter en het oogt zeer natuurlijk. Een houten vloer wordt over het algemeen in de loop der jaren vanzelf wat donkerder en krijgt een doorleeft uiterlijk. Door te schuren of een bepaalde behandeling kunt u de levensduur van een houten vloer of parket verlengen of het uiterlijk ervan aanpassen. De meeste houten vloeren gaan minimaal 30 jaar mee, voor een aantal houtsoorten is de levensduur zelfs veel langer!
Er zijn over het algemeen 4 soorten houten vloersoorten die het meest verkocht worden. Uiteraard zijn er ook andere soorten vloeren verkrijgbaar, maar deze moeten over het algemeen door een vakman of specialist gelegd worden. Daarom concentereren we ons nu even op de 4 meestvoorkomende soorten houten vloeren.
Massief grenen vloerdelen
Een grenen vloer is vaak gemaakt van Scandinavisch hout. Dit hout komt van naaldbomen die hoofdzakelijk in Zweden groeien. Deze naaldhoutsoort is over het algemeen een wat zachtere houtsoort met mooie houttekeningen. De kleur van een grenen vloer is licht van kleur: geel tot geelbruin en na het leggen van de vloerdelen zal de vloer langzaam aan donkerder worden in de loop der jaren. Scandinavisch grenen vloerdelen zijn in veel bouwmarkten te krijgen in zowel onbehandeld als behandeld grenen hout. Een grenen vloer kan gelakt of geolied worden. Gelakte vloerdelen die kant en klaar gekocht worden zijn vaak voorzien van meerdere laklagen en zijn geschikt om meteen gelegd te kunnen worden. Geoliede vloerdelen van grenen hout zijn voor het verpakken reeds geolied maar dienen na het leggen nog nabehandeld te worden met onderhoudsolie.
Wanneer u zelf een grenen vloer wil gaan lakken, hou dan er rekening mee dat u lak gebruikt welke geschikt is voor zachthout of naaldhout. Bij het zelf oliën van een grenen vloer dient u de juiste olie te gebruiken en moet de vloer volledig verzadigd raken tijdens het oliën.
Massief houten eiken vloer
Een van de best verkopende houten vloeren is de eiken vloer. Eikenhout is in Nederland uitstekend verkrijgbaar, maar kan ook vanuit Scandinavië (voornamelijk Zweden) of Frankrijk geleverd worden. Een eiken vloer is vaak geelbruin tot donkerbruin van kleur. Ook is een eiken vloer gemakkelijk te bewerken zodat bijvoorbeeld white wash, een grijze kleur of gerookte kleur gemakkelijk bereikt kan worden. Eiken is een harde houtsoort en is daarom als vloer zeer stevig en duurzaam (ideaal als u kinderen heeft en/of de vloer intensief gebruikt wordt). Behalve het lakken van een eiken vloer (bijvoorbeeld white wash of een antieke lak) is het ook mogelijk om de eiken vloerdelen te oliën in de naturel kleur. Zo kan een eiken vloer dus licht of donker uitvallen en geeft u de woning echt een eigen karakter.
Jatoba vloer
Momenteel is jatoba het meest populaire hardhoutsoort die gebruikt wordt voor een massief houten vloer. Jatoba hardhout heeft een warme donkere roodbruine kleur en een mooie houttekening en is zo goed als ongevoelig voor putjes, gaten en beschadigingen. Daarom is jatoba samen met eiken een van de meest geschikte houten vloeren als u kinderen heeft of de vloer intensief gebruikt wordt. Wel vergt jatoba als houten vloerdelen extra onderhoud: jatoba moet geregeld goed verzorgd worden door bijvoorbeeld te polijsten en te waxen of in de olie te zetten. Heeft u een gelakte jatoba vloer, dan moet de lak goed aangebracht zijn en moet de vloer in goede conditie gehouden worden om de lange levensduur ervan te garanderen. Omdat jatoba best donker van zichzelf is, wordt een jatoba vloer vaak met naturel of transparante olie of lak afgewerkt. Jatoba vloerdelen zijn zeer goed verkrijgbaar bij o.a. bouwmarkten en andere doe-het-zelf zaken.
Vuren houten vloer
De meeste vuren vloeren die in Nederland verkocht worden zijn geproduceerd in het noordelijk deel van Scandinavië (Noorwegen, Zweden en Finland). In de noordelijke delen van deze landen groeien de bomen minder hard waardoor het vurenhout vaster van structuur is en daardoor ook beter tegen belasting kan. Vuren vloerdelen zijn in vrijwel alle gevallen een 100% natuurproduct, waardoor de vuren vloeren vaak kwastjes in het hout hebben. Deze kwastjes zijn ontstaan op de plekken waar eerst de takken van de boom hebben gezeten. Het vurenhout is licht van kleur met nuances naar geel en vuren heeft een vrij duidelijke nervenstructuur. Een vuren vloer wordt vaak onbehandeld opgeleverd en de vloerdelen kunnen behandeld worden met transparante (blanke) lak of olie. Een vurenhouten vloer is ideaal om een kleinere ruimte een stuk groter te laten ogen, of donkere kamers goed op te lichten. Vuren vloerdelen die bij de bouwmarkt gekocht worden zijn vaak niet voorzien van een mes- of groefverbinding.
Het stap voor stap zelf leggen van een houten vloer
Voordat u begint met het leggen van houten vloerdelen dient u er rekening mee te houden dat het hout moet acclimatiseren op kamertemperatuur (bij voorkeur 20 graden Celsius). Zorg ervoor dat het hout plat ligt en niet schuin tegen de muur omdat de houten vloerdelen anders krom trekken. Massief hout kan het beste bewaard worden bij een luchtvochtigheid van 50 tot 60%, waarbij het percentage zo stabiel mogelijk moet zijn omdat schommelingen in de luchtvochtigheid ervoor kunnen zorgen dat het hout gaat werken. Door een luchtbevochtiger in de ruimte te plaatsen (deze kunt u vaak huren) kunt u de luchtvochtigheid zo stabiel mogelijk houden.
Benodigheden voor het leggen van houten vloerdelen
Om een houten vloer zelf te kunnen leggen heeft u de volgende gereedschappen en materialen nodig:
- parketlijm, voor het lijmen van de vloerdelen;
- lijmkam (bij voorkeur 4mm);
- spijkers die koploos zijn, zodat de spijkers nauwelijks of niet zichtbaar zijn;
- handzaag of decoupeerzaag om de vloerdelen op maat te kunnen zagen;
- rubberen of stalen hamer;
- legsetje voor vloeren (deze bevat de afstandshouders tussen muren en planken, aanslagijzer en een aanslagblok);
- winkelhaak;
- rolmaat;
- waterpas;
- ondervloer: spaanplaat (kwartplaten met 12mm dikte) of folie, of ondervloertegels;
- dispersielijm (montagekit);
- slagpluggen (in geval van montage van de vloer op rachels);
- vuren rachels (in geval van montage van vloerdelen op rachels);
- uiteraard de vloerdelen zelf.
Het kan zijn dat bovenstaande lijst voor een vloer kan afwijken, de benodigheden kan voor sommige vloeren namelijk verschillen met bovenstaand boodschappenlijstje. Laat u informeren bij de bouwmarkt als u twijfels heeft over de juiste benodigdheden.
Stap 1: het leggen van de ondervloer
Bij het leggen van een houten vloer is een ondervloer een absolute must. De ondervloer zorgt er niet alleen voor dat de houten vloer gemonteerd kan worden, maar zorgt bovendien voor isolatie en geluidsdemping. Bij een betonnen vloer moet een vochtschermfolie aangebracht worden. Deze folie beschermt het hout tegen vocht dat uit het beton kan komen. Op de vochtschermfolie brengt u vervolgens ondervloertegels of een ander materiaal (bijvoorbeeld spaanplaat) aan waar de houten vloerdelen op aangebracht kunnen worden. Heeft u een houten ondervloer (zoals bij een oudere woning of de zolder), dan legt u de ondervloertegels direct over de ondervloer heen.
Stap 2: beginnen met het leggen van houten vloerdelen
Wanneer u begint met het leggen van de vloer, moet u altijd beginnen in de linkerhoek van de lange wand van een ruimte. Breng afstandsblokjes van 1,5 tot 2cm aan tussen muur en vloerdelen, deze afstand zorgt ervoor dat de houten vloer goed kan uitzetten. Daarna kunt u het eerste vloerdeel neerleggen, met de messingzijde van de wand af.
Stap 3: het lijmen van houten vloerdelen
Bij het lijmen van de vloer hoeft u alleen op de korte zijden lijm aan te brengen. Kies bij voorkeur voor transparante lijm die ook watervast is. Aan de lange zijden hoeft geen lijm te worden aangebracht,want deze schuift u in elkaar. Gemorste lijm dient u direct af te nemen met een vochtige doek.
Stap 4: Het aanbrengen van de volgende baan vloerdelen
De tweede en volgende baan (en alle daarop volgende banen) moet verspringen ten opzichte van de eerste baan vloerdelen. Zaag hiervoor een stuk af van tenminste 30cm, vaak kan dit van het laatste vloerdeel dat u gebruikt bij het einde van de eerste baan. Zorg ervoor dat overal de naden van de korte zijden met minimaal 30cm verspringen ten opzichte van de vorige baan.
Stap 5: op de juiste wijze de vloerdelen leggen
De tweede baan vloerdelen moet zo dicht mogelijk tegen de eerste baan aan liggen. Schuif het vloerdeel in de lange zijde van de eerste baan en vervolgens deel voor deel aanbrengen in de vorige baan, waarna u met een hamer en aanslagklosje de banen dichter tegen elkaar slaat. Herhaal deze stappen bij alle banen.
Stap 6: het aanbrengen van de laatste baan van de houten vloer
Breng afstandsblokjes tussen muur en laatste vloerdeel en leg een vloerdeel op de laatste baan. Er is dan een ruimte over voor nog een vloerdeel die ertussen komt te liggen. Leg hiervoor een vloerdeel ertussen en teken deze af. Hiermee kunt u dit vloerdeel op maat zagen en vervolgens leggen.
Tips bij het zelf leggen van een houten vloer
Hieronder volgen nog wat extra tips als u zelf een houten vloer wil gaan leggen:
- om te bepalen hoeveel u vloer u nodig heeft dient u rekening ermee te houden wat voor legpatroon u gaat gebruiken. Een diagonaal legpatroon of visgraadpatroon vereist vaak 7% of meer vloerdelen wat u anders zou nodig hebben bij een recht legpatroon.
- Het lakken van de achterkant van de vloerdelen verkleint de kans op het kromtrekken van het hout (ook wel bekend als “schotelen”).
- De 6e rij vloerdelen moet blind op de vloer vastgespijkerd worden. De spijkertjes (zonder kop) slaat u door de messing heen.
- Bewaar zaagsel of het schuurstof van gezaagde planken, zodat u later eventuele kieren met lijm kunt vullen en op kleur maakt met het zaagsel zodat de kier en lijm niet meer opvallen.
Het afwerken van een vloer
Nadat u klaar bent met de vloer moet de vloer uiteraard afgewerkt worden. Voordat u de plinten aanbrengt moet u bepalen of u de vloer gaat lakken, in de was of in de olie zet. Lak geeft een houten vloer de meest natuurlijke kleur en de vloer verkleurt er nauwelijks door. Was of olie trekt de kleur op en maakt de kleur wat warmer. Met speciale beits (verkrijgbaar bij onder andere de bouwmarkt) kunt u de vloer in elke gewenste kleur lakken. De beits moet na het aanbrengen en drogen afgewerkt worden met een transparante lak, wax of olie.
Voordelen en nadelen van het gebruik van lak bij een houten vloer
Een gelakte houten vloer heeft zo zijn voordelen en nadelen. De voordelen zijn:
- de houten vloerdelen behouden hun natuurlijke kleur;
- eenvoudig af te nemen en schoon te maken met een vochtige doek;
- wanneer er vocht op de vloer komt zullen er geen witte vlekken achter blijven;
- een gelakte houten vloer is zeer eenvoudig in het onderhoud.
Nadelen heeft een gelakte vloer uiteraard ook. Deze nadelen zijn:
- de laklaag is nauwelijks tot niet lokaal bij te werken in het geval van beschadigingen, slijtagesporen of krassen;
- krassen en beschadigingen verdwijnen pas geheel als de vloer geheel opnieuw geschuurd en opnieuw gelakt wordt.
Voordelen en nadelen van een geöliede of gewaxte houten vloer
Een gewaxte of geöliede houten vloer heeft ook zo zijn eigen voordelen en nadelen. De voordelen van een was of olievloer zijn:
- de was of olie geeft het hout een warme kleur en uitstraling;
- ondiepe beschadigingen, slijtage of krassen zijn gemakkelijk op te vullen en bij te werken;
- de vloer wordt vaak in de loop der jaren steeds mooier;
- de wasvloer of geöliede vloer is gemakkelijk plaatselijk bij te werken.
De nadelen van een wasvloer of olievloer zijn:
- vocht kan witte vlekken op de vloer achterlaten, alhoewel deze goed weg te poetsen of te polijsten valt;
- een parket of houten vloer met was of olie heeft vaker onderhoud nodig, wat ook meer tijd kost.
Laat u bij de aanschaf van een houten vloer, parket of houten vloerdelen goed informeren over het materiaal, de benodigdheden om deze te leggen, afwerking van de vloer en de onderhoudsmiddelen voor de verzorging van de houten vloer.